Op zoek naar het meest minimalistische dashboard

Een minimalistisch dashboard laat de gebruiker van je dashboard precies zien wat belangrijk is. Niets minder en vooral niets meer. In dit blog staan een aantal voorbeelden van minimalistische dashboards en wat je uit deze voorbeelden kan leren voor je eigen minimalistisch dashboard in Excel.

Waarom een minimalistisch dashboard? 

Het meest minimalistische dashboard is het dashboard in een auto. Dat zou het in ieder geval moeten zijn. Het geeft je de belangrijkste informatie; zoals je snelheid; het toerental en (heel belangrijk) hoeveel benzine je nog hebt. 

Er is nog veel meer informatie te melden over je auto, maar dat zou niet direct zichtbaar op je dashboard moeten staan. Je houdt dan geen overzicht en je wordt afgeleid van het belangrijkste; op de weg letten zodat je veilig en snel op je bestemming komt.

Met een dashboard in Excel is het niet anders; het moet overzichtelijk zijn en je alleen de belangrijkste informatie laten zien. Idealiter begrijpt iedereen, ook zonder uitleg, het dashboard. Precies het tegenovergestelde als in deze cartoon van Marketoonist.

Voorbeelden van minimalistische dashboards

Ik zocht voor inspiratie naar minimalistische dashboards om te leren van anderen. Ik kwam vooral designs van dashboards tegen. Tja, minimalist is hip. In deze designs zijn details en extra opmaak (zoals schaduwen of kleurverloop) weggelaten. 

Zelf een minimalistisch dashboard in Excel maken

Wat je uit deze dashboards kan leren voor je eigen dashboard?

  • In de dashboards wordt snel duidelijk waar het dashboard over gaat. Over een medische status; het energie- en waterverbruik; het oordeel over een merk en internetbezoek van een website.
  • Je ziet snel of het goed of fout gaat ten opzichte van de doelen. Vooral het eerste dashboard over een merk laat met de kleuren van de meters zien of de doelen worden gehaald of niet. 
  • De dashboards hebben een effen achtergrond kleur en weinig lijnen, assen of titels.
  • In de dashboards worden gebruiken grofweg 3 accent kleuren gebruikt (buiten wit, grijs en zwart).

De voordelen van een minimalistish dashboard zijn duidelijk:

  • Het zorgt voor focus. Het doel van je dashboard is duidelijk.
  • Het zorgt voor rust. Zaak is om alle niet-relevante informatie weg te laten en zo een overzichtelijk dashboard te bouwen. 

Wanneer de gebruikers van je dashboard meer achtergrond informatie willen; dan kun je in andere tabbladen deze informatie kwijt.

Hét meest minimalistische dashboard 

In mijn zoektocht naar minimalistische dashboards vond ik het dashboard van Louis Dubruel van datastudiofr.com. Het (zelf benoemde) meest minimalistische dashboard gemaakt in DataStudio van Google. Het is mooi gemaakt. Het is simpel, elegant en er staat niets te veel in. 

Sneller een checklist maken

Hoe je een checkbox in Excel maakt, staat in deze blog uitgelegd, waarbij je elke taak apart toevoegt. Dat is goed te doen wanneer je een paar taken toevoegt, maar als je van plan bent meerdere taken of onderdelen aan je checklist toe te voegen, volg dan onderstaande stappen om tijd te besparen.

Een checklist maken

Stap 1: Als je je doelen hebt, zet deze elk apart in een rij onder elkaar in kolom C. Kolom A en B laat je nog even leeg: daar kun je straks de checkboxen (en eventueel een formule) in toevoegen.

Stap 2: Voeg een checkbox toe zoals in deze eerdere blog over afvinklijstjes is beschreven (zorg dat je het ontwikkelaars menu hebt). Deze verschijnt over de tekst en ziet er nog niet netjes uit.

Stap 3: Haal de tekst weg en verklein de box, zodat die in een cel past. Als je frustratie wil voor komen, zorg dan voor een groter lettertype en daarmee bredere rijen. Op die manier hoef je de box niet heel klein te maken.

Wil je de checkbox selecteren en niet aanvinken, selecteer ‘m dan met CNTL-klik.

Je kunt nu de checkbox die je hebt gemaakt doortrekken naar de rijen eronder (zie stap 6). Mocht je nog berekeningen willen maken met je checklist, lees dan nog even stap 4 en 5.

Stap 4: Om de voortgang van je doelen te kunnen bepalen (mocht je dat willen) dan kun je de cel koppelen aan de cel in de kolom ervoor.

Selecteer de box CNTL + klik. Er komt dan een pop-up; selecteer hierin Format Control. In het menu Control kun je de cel kiezen waarnaar je wilt linken. Kies voor de overzichtelijkheid voor de checkbox in B1 voor een cellink naar A1 zodat de gegevens per rij bij elkaar staan. Een andere keuze is gewoon onhandig.

Stap 5: Check het resultaat. Als je de checkbox in cel B2 aanvinkt, dan staat in A1 TRUE en als je ‘m niet aanvinkt, dan staat in cel A1 FALSE. Als dat zo is; dan gaat het goed. Er is nu 1 vakje voor je hele checklist klaar.

Dit wil je dus niet nog eens 21 keer doen (als je bijvoorbeeld net als ik een lijst van 22 doelen voor 2022 hebt).

Stap 6: Trek de vakjes nu naar beneden. Dit scheelt je elke keer een nieuwe checkbox maken. Met het plusje rechts onderin de cel kun je dit allemaal in 1x overnemen.

Een jammerlijk nadeel is wel dat de formules niet automatisch worden aangepast. Dat zul je met Format Control nog wel 21 keer (!!) moeten aanpassen. Geen zin in? Download dan het template onderaan.

Nog een tip: Mocht je de tekst of grootte van een checkbox op een later moment willen aanpassen, selecteer deze dan door CNTL vast te houden en er vervolgens op de klikken. Als je dat niet doet vink je het vakje aan. En uit. En aan. En uit. Efin.

Geen zin in deze 6 stappen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang een Excel met 2 checklijsten.

Hoe ging het met de doelen in 2021?

Na een jaar geen voornemens, maakte ik dit jaar een 21 for 2021 lijst naar een suggestie van Gretchen Rubin en de podcast Happier. In plaats van streven naar doelen is het een checklist voor leuke dingen en plannen die je voor het nieuwe jaar hebt. Mijn voortgang van mijn doelen? 5 doelen gehaald en 2 voor de helft. 28,5 % van de doelen gedaan.

Een ietwat magere score, die ik niet op Corona kan schuiven; maar doelen die wat ambitieus bleken te zijn én doelen die ik aan het begin van het jaar dacht leuk te vinden, maar die dat uiteindelijk niet bleken te zijn. Ik vond het wel een leuke oefening en zet in de nieuwe 22 voor 2022 wat makkelijker te bereiken doelen. 

Voortgang doelen 2021 in Excel

De voortgang van doelen kun je in Excel bijhouden. Als grafiekvorm zijn onder andere  een gestapelde staafdiagram, cirkeldiagram of donut diagram mogelijk. Het cirkel en donut diagram kosten meer ruimte dan de gestaafde staafdiagram. Wél leuk is dat je bij een donutdiagram het percentage van je voortgang in het midden kan zetten.

Deze verwijzing is dan dynamisch, want deze veranderd mee met de voortgang. Het is vergelijkbaar met de dynamische titel in het dashboard van Internationale Vrouwendag.

Zo’n verwijzing naar een cel in het tekstvak maak je in 3 stappen:

1. Zorg dat je de cel waarnaar je wilt verwijzen ‘klaar hebt’. In dit voorbeeld is het cel F2, het percentage van de voortgang. 

Cel waarnaar je wil verwijzing is handig om al klaar te hebben staan.

2. Ga via het menu Invoegen naar Vormen en kies voor Tekstvak.

In Excel Menu volgorde: Insert/Invoegen > Shapes/Vormen > Textbox/Tekstvak

3. Selecteer het tekstvak en klik dan in de formulebalk. Typ het = teken in de formulebalk en naar de cel waarnaar je wilt verwijzen. 

Tekstvak geselecteerd met verwijzing naar een cel

Twee overwegingen

Het is handig om ook even na te gaan of de tekst ook goed staat als dit een laag of juist hoog getal wordt. Het zou jammer zijn dat de score van 100% in dit geval over de grafiek heen gaat. 

Ik vind het mooi als het tekstvak geen lijn heeft, dus de lijn haal ik weg. Het is handig om de transparantie van het tekstvak op 100% te zetten (deze staat standaard op 0%) zodat de achtergrond van het tekstvak weg

Groepeer je grafiek

De grafiek en het tekstvak staan los van elkaar. Als je de grafiek verschuift, gaat het tekstvak niet automatisch mee. Onhandig als je nog niet precies weet waar je grafiek&tekstvak in je dashboard wilt zetten. Groepeer de twee daarom, je voegt ze samen en daarmee is het 1 afbeelding die je in z’n geheel kunt verschuiven. Zo doe je dat: 

  • Selecteer de grafiek en het tekstvak met Shift of Command + Click. 
  • Met CNTRL + Click komt er een pop-up scherm. 
  • Selecteer Group en de grafiek en het tekstvak zijn gegroepeerd. 

Dynamische grafiek

Je kunt de grafieken ook een andere kleur geven, naarmate je dichterbij je doel komt. De grafiek is blauw, maar als ik 80% van de doelen had gedaan, zou deze bijvoorbeeld groen worden. Ik ga dit zelf een keer proberen, maar kun je niet wachten; op deze site is het in het Google Translate Nederlands uitgelegd.

Vond je het een interessante tip? Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang maandelijks een tip, oefening of iets vreemds zodat je kan leren excelleren.

Een snelheidsmeter in Excel. Een beetje een mooie alsjeblieft.

Excel kun je prima gebruiken om een mooie snelheidsmeter (of wat voor meter dan ook) in te maken. Bedenk hoe je meter eruit moet komen te zien en voeg op basis daarvan twee keer een donut grafiek toe. De eerste donutgrafiek is voor de achtergrond van je meter; de tweede is voor de wijzer van je meter.

Hoe wil je dat je snelheidsmeter in excel er uit ziet?

Bedenk eerst wat voor snelheidsmeter je wilt maken in excel;

  1. Uit hoeveel kleurvlakken wil je dat je meter bestaat? (3, 6, 10 of iets heel anders)
  2. Hoe groot wil je dat de verschillende kleurvlakken zijn? (alle vlakken even groot of juist verschillend)
  3. Wil je dat de meter een halve cirkel is of juist een grotere cirkel?
  4. Hoe dik moet de meter zijn?

Ik haalde inspiratie uit onderstaande voorbeelden. In eerdere dashboards die ik bouwde heb ik nog geen snelheidsmeter toegevoegd.

Zet je wensen voor je snelheidsmeter om in waardes

Als je de keuze hebt gemaakt, zet je de volgende zaken op een rij:

1. Voor elk kleurvlak maak je een nieuwe rij. Voor 3 vlakken heb je 3 rijen nodig, voor 6 vlakken dan heb je 6 rijen nodig.

2. Wanneer je de kleurvlakken even groot wilt maken, geef je alle kleurvlakken dezelfde waarde. In het voorbeeld is dit waarde 20. Wil je dat een kleurvlak groter is dan de andere? Dan geef je deze een grotere waarde, bijvoorbeeld waarde 40. Dat kleurvlak wordt dan 2x zo groot.

Halve snelheidsgrafiek (voorbeeld links) & grotere cirkel voor snelheidsgrafiek (voorbeeld rechts)

3. Bij een snelheidsmeter als halve cirkel (voorbeeld links), voeg je een rij toe die als waarde die gelijk is aan het totaal van de kleurvlakken. Zo krijg je straks een halve cirkel; de bovenste halve cirkel zijn je kleurvlakken, de onderste halve cirkel is net zo groot als deze kleurvlakken opgeteld. In het voorbeeld links is deze waarde 120, het totaal van de 6 kleuren, elk met waarde 20.

Wil je dat de snelheidsmeter groter is dan een halve cirkel en dat deze bijvoorbeeld driekwart van een cirkel is zoals in het voorbeeld rechts? Voeg dan een rij toe met een waarde die gelijk is aan een kwart van het totaal van alle kleurvlakken. Een kwart van de gegevens is dan de onderkant. In het voorbeeld is dat 40; dit is een kwart van 160 (de kleurvlakken én de onderkant opgeteld).

Bijvoorbeeld als de zichtbare (6) kleuren opgeteld een waarde van 120 hebben, dan is dat samen driekwart. Als ik dat door 3 deel, dat is dat de waarde van een kwart. Ook al verander je de waarde van de kleurvlakken en wil je tóch dat 1 vlak groter wordt dan de andere, dan verspringt dit niet.

4. Voor de wijzer maak je straks een aparte donutgrafiek. Je hebt 3 gegevens nodig;

  • De waarde van de wijzer; dit kan elke waarde hebben tussen 0 en het totaal van de kleurvlakken. In deze voorbeelden is dat 120.
  • De wijzerdikte; kies niet te groot getal, dat ziet er niet mooi uit. Dit wordt uiteindelijk de wijzer.
  • Een berekening voor de ruimte tussen de wijzer en het einde van de kleurvlakken. Neem het totaal van alle kleurvlakken en de ‘onderkant’, bijvoorbeeld met de SOM formule. Haal daar de waarde vanaf en de wijzerdikte.

Maak je snelheidsmeter met twee donutgrafieken

Zowel voor voorbeeld 1 als voorbeeld 2 kun je de volgende stappen volgen.

  1. Selecteer de waardes van ‘meter achtergrond’ (dus de kleurvlakken en de onderkant) en kies via invoegen > grafieken voor de donut grafiek.
  2. Dubbelklik op de donut in de grafiek of selecteer ‘format data series’. Zo kun je de donutgrafiek naar eigen inzicht mooier maken.
  • Kies voor de hoek van de ‘eerste slice’ voor 270° (graden) als je een halve cirkel wilt zoals in voorbeeld 1. De eerste kleur begint dan aan de linkerkant. Wil je een snelheidsgrafiek zoals in voorbeeld 2, kies dan voor 225° graden. (Wil je iets heel anders? Gebruik dan het overzicht hieronder om de start van je grafiek te bepalen. LET OP; je zult dan ook je de berekeningen voor de onderkant moeten veranderen.)
  • Met Donut Explosion kies je hoe ver de verschillende kleurvlakken en onderkant uit elkaar komen te liggen. Hoe groter deze wordt; hoe minder het op een snelheidsmeter lijkt.
  • Met de Donut Gat grootte (serieus, zo heet het) kies je de grootte van de middelste cirkel. Kies een waarde waarmee de juiste snelheidsmeter maakt.

3. Kies de kleuren die je wil voor jouw kleurvlakken. Maak de onderkant van de snelheidsmeter onzichtbaar door de kleur van dat vlak te veranderen naar ‘no fill’.

TIP: laat de naam van de grafiek nog even staan, dat is straks handig.

Voor de meter heb je een tweede donutgrafiek nodig:

  1. Selecteer waarde, wijzerdikte en berekening van ‘indicator’ en kies via invoegen > grafieken voor de donut grafiek.
  2. Dubbelklik ook hier op de donut in de grafiek of selecteer ‘format data series’.
    • Kies voor de hoek van de eerste slice hetzelfde aantal graden als je hebt gebruikt voor de achtergrond.
    • Bij Donut Explosion kies je dezelfde waarde als hierboven.
    • Kies voor de Donut Gat grootte 0%, dan wordt de wijzer het langste.
  3. Kies voor de vlakken met waarde en berekening ‘no fill’. Geef het vlak met wijzerdikte een kleur naar keuze.
  4. Om de grafiek transparant te maken zodat de wijzer over de achtergrond heen kan moet je:
    • ‘format plot area’ selecteren en transparant maken. Je hebt deze goed geselecteerd als je een vierkant ziet. Kies voor Fill en Border voor ‘no fill’.
    • Vervolgens selecteer je ‘format chart area’, je hebt deze goed geselecteerd als je een rechthoek ziet. Kies voor Fill en Border voor ‘no fill’.
    • Schuif de transparante wijzer grafiek nu over de achtergrond heen. Als je in beide grafieken de naam van de grafiek hebt laten staan, kun je ze perfect over elkaar krijgen.

Daarmee is je snelheidsmeter in Excel af.

Je snelheidsmeter in Excel is klaar!

Heb je zelf een snelheidsmeter gemaakt? Stuur ‘m op, ik ben benieuwd!

Heb je liever een kant-en-klaar Excel met de twee snelheidsmeters uit deze blog – waarin je wellicht wel wat kleuren wilt veranderen?  Schrijf je in voor de nieuwsbrief en download het kant-en klare Excel.

Acht manieren waarmee marketeers je manipuleren tot het kopen van hun producten

Een samenvatting van Brandwashed kan in acht woorden. Martin Lindstrom geeft in dit boek namelijk acht manieren waarmee marketeers je overhalen en manipuleren om te spullen en diensten te kopen. In Brandwashed noemt hij angst, verslaving, seks, groepsdruk, nostalgie-marketing, beroemdheden, hoop en mond-tot-mond reclame.

Boek Brandwashed

Brandwashed samengevat in acht manieren

1. Angst verkoopt, neem bijvoorbeeld anti-rimpelcrème en verzekeringen. Soms wordt een angst gecreëerd (een versheidsstrip voor een verpakking voor een pot pindakaas), maar vaker wordt een bestaande angst uitgebuit. De bekendste angsten zijn de angst voor je (toekomstige, oudere) zelf; de toekomst van je kinderen of een eventuele eenzaamheid. Tegen dat angstbeeld kun je gelukkig iets aanschaffen.

2. Verslaving creëert een marketeer door een tijdsdruk toe te voegen (deze aanbieding geldt tot morgen 12 uur), uitdagingen te geven (deel dit met 5 vrienden en ontvang 10% korting) of exclusiviteit te bieden. De hersenen krijgen een dopamine shot als we (bijna) winnen en daarom wil je iets kopen. Helaas zorgt een verslaving ervoor dat we steeds meer nodig hebben om hetzelfde dopamine effect te krijgen.

3. Seks verkoopt omdat we net zo aantrekkelijk willen zijn als de modellen in de reclame. Vrouwen en mannen kijken, ongeacht seksuele oriëntatie graag naar schaars geklede mensen van elk geslacht.

4. We zijn beïnvloedbaar door groepsdruk; want we vinden het belangrijk wat anderen van ons vinden. We kopen daarom wat andere (populaire) mensen kopen. Marketeers roepen daarom om het hardst dat hun product ‘de beste’ is en ze creëren populariteit door een product of dienst schaars te maken. Dan wil je het zeker hebben.

5. Consumenten waarderen dingen uit het verleden. De zogenoemde nostalgie marketing richt zich op het oproepen van positieve gevoelens van vroeger. Marketeers spelen daarop in door zich in de advertenties te richten op de tienerjaren van de consument; dit kan bijvoorbeeld door het herintroduceren van een ‘oude’ merknaam of een retro verpakking te gebruiken.

6. Consumenten (wij dus) willen zijn zoals beroemdheden. We projecteren de positieve eigenschappen die we beroemdheden toekennen op het merk dat zij verkopen.

7. Producenten verkopen hoop; hoop op een betere toekomst; hoop op gezondheid, hoop op aanzien of hoop op een duurzame wereld. En we zijn best bereid daar wat aan uit te geven.

8. De meest invloedrijke beïnvloeding is mond-tot-mond reclame. Je vrienden, familieleden en collega’s zijn de personen die je het sterkst beïnvloeden in je aankoopgedrag.

Boeken brandwashed en koop mij

Zo jong mogelijk beginnen met brandwash-en

En dan komt Lindstrom nog met een belangrijke boodschap. Idealiter beginnen marketeers je zo jong mogelijk te manipuleren of brandwashen. Dit begint op zeer jonge leeftijd en daarbij ook al bij de ouders van (ongeboren) kinderen, want ‘Je wilt toch het beste voor je kind?’.

Bovendien worden bedrijven en marketeers er beter in om je een passend merk of product voor te schotelen. Dit doen ze op basis van gegevens die je zelf opgeeft, het tracken van je aankopen en de analyse van je social media profiel. Marketeers weten je zo, precies op het juiste moment, precies het meest interessante aanbod te doen.

Waarom deze samenvatting

Ik wil meer boeken lezen. Om die reden lees ik boeken van mijn wish list. Van deze auteur las/lees ik zowel Small Data en Buyology (Koop mij). Van elk boek schrijf ik een samenvatting van maximaal 500 woorden, probeer ik het boek in 1 grafiek samen te vatten en ‘streep ‘m van de lijst’. Boeken uit mijn boekenkast krijgen dezelfde behandeling en geef ik weg.

Voor dit boek maakte ik voor een quiz van dingen die mij opvielen bij het lezen van dit boek. Mooie verhalen en sprekende voorbeelden die verloren gaan in een samenvatting van 500 woorden, krijgen via deze quiz wel de aandacht.

Grafiek samenvatting Brandwashed

Data visualisatie uit 1900

Inspiratie voor dashboards kun je halen uit bestaande dashboards, grafieken en infographics. Je kunt voor voorbeelden heel ver terug. Neem bijvoorbeeld de data visualisaties van W.E.B. Du Bois. Al in 1898 maakte hij de mooiste data visualisaties. Dankzij dit instagrambericht van @thehumanityarchive leerde ik over hem. In deze blogpost een ode aan deze man en zijn data visualisaties, want er is veel te leren van zijn visualisaties en het zijn voor velen en inspiratiebron.

Experimenteren met data visualisatie werkt

Experimenteren loont. De grafieken en visualisaties zijn opvallend. Twee grafieken vielen op. 

Allereerst de staafdiagram waarvan 1 datapunt -het aantal zwarte studenten dat industriële vakken kiest- zo veel groter is dan de andere aantallen studentenaantallen. De hoeveelheid past gewoonweg niet op de schaal. Als een slang slingert de staaf terug. In de grafiek valt het direct op dat de industriële studies zo veel gekozen zijn onder zwarte studenten en dat komt door het experimenteren met een ‘te groot’ datapunt.

Dan de staafdiagram met de geschatte waarde van de inboedel van zwarte huishoudens in de staat Georgia, tussen 1875 en 1899. De staven lopen rond en direct is duidelijk hoe hard de waarde van de inboedel groeit in zo’n 25 jaar. Het deed me denken aan het laatste dashboard met de GoT schermtijd in deze blog. Wellicht is die geïnspireerd op de visualisatie van Du Bois.

Een cirkeldiagram kan wél

Een cirkeldiagram is geen favoriete grafiek soort onder data-analisten. Maar blijkbaar, heel soms, wanneer een expert als W.E.B. Du Bois het maakt, dan kan een cirkeldiagram wel. En hoe.

Neem bijvoorbeeld de linker grafiek. Het laat de hoogte van de belastbare goederen van Afro-Amerikanen in Georgia zien tussen 1875 en 1890. Het mooie is dat het vermogen elk jaar groeit. Elke meting komt er een ‘ring’ aan de buitenkant van de cirkel bij. Door een soort lichtflits (ik kan er niet veel anders van maken) in de grafiek te plaatsen, kan het getal van elk jaar in de cirkeldiagram worden geplaatst.

In een andere visualisatie maakt Du Bois van een cirkeldiagram een soort zandloper figuur waarin hij de beroepen van de zwarte en witte bevolking vergelijkt. Heel mooi dat op deze manier twee potentiele cirkeldiagrammen tot één worden samengesmolten. In eerste instantie begreep ik niet dat je de boven- en de onderkant met elkaar kunt vergelijken. Ze laten de spreiding in beide groepen zien. Toen ik dat doorhad, waardeerde ik dit experiment nog meer.

Eigen, consistente stijl

Du Bois gebruikte steeds dezelfde kleuren in zijn grafieken. De stijl van de grafieken is ook vergelijkbaar. Het is modern met dunne lijnen, veel witruimte en uitleg in de grafiek. Deze grafieken werden allemaal gemaakt voor een wereldtentoonstelling. Dezelfde stijl en hetzelfde kleurgebruik geeft eenheid in de verschillende cijfers die worden gepresenteerd. Het verstrekt ook het verhaal dat Du Bois wil vertellen met zijn data.

Toen ik las over de ‘Du Boisian Visualization Toolkit’ van het Dignity + Debt Network realiseerde ik me pas dat de stijl inderdaad zo modern is dat het lijkt op de Stijl maar dat het nog bijna 20 jaar zou duren voordat deze stijl zou opkomen in Europa. De site van het Dignity + Debt Network is een bezoekje waard omdat ze de ‘DuBois Stijl’ gebruiken om het verhaal te vertellen over schulden, financiële inclusiviteit, automoniy, respect en waardigheid. Zelf viel me op, zeker bij de grafiek hieronder, hoe het kleurgebruik met deed denken aan de 4 kleuren van Google. 

Visualisaties met de hand getekend

Al deze visualisaties zijn gemaakt voor de Wereldtentoonstelling (Exposition Universelle) in 1990 in Parijs. Het doel van deze tekeningen was de economische en sociale vooruitgang van de Afro-Amerikanen te laten zien sinds de afschaffing van de slavernij.

Met zijn data visualisaties laat hij het onrecht zien dat de zwarte gemeenschap werd aangedaan. Hij geloofde in de revolutionaire kracht van data. Dit liet hij als historicus én socioloog zien, maar ook als mensenrechten activist.

Veel van de visualisaties zijn met de hand getekend en deels weer heel teruggekomen naar de Verenigde Staten. Gelukkig voor visualisatie nerds en bewonderaars van W.E.B. Du Bois zijn de tekeningen (deels) digitaal en vrij beschikbaar gemaakt door de Library of Congress. Het overzicht van het werk is via deze link te vinden.

Wie was W.E.B Du Bois?

W.E.B. Du Bois was een interessant figuur, het is sowieso interessant om meer over hem te lezen. In het kort? 

Hij was mensenrechten activist en zowel historicus als socioloog. Du Bois was een schrijver, dichter en docent. Hij promoveerde als eerste Afro-Amerikaan met de dissertatie ‘Suppression of the African Slave Trade in the United States of America; 1638-1871. Hij haf les op verschillende universiteiten.

Zijn eigen rechten werden meerdere malen geschonden. Hij promoveerde, ondanks dat Harvard zijn universiteitdiploma van de Fisk University niet accepteerde. Daarom studeerde hij (opnieuw) af op Harvard. Cum laude. Op latere leeftijd werd hem een nieuw Amerikaans paspoort ontzegd. Daarom werd hij op 95-jarige leeftijd Ghanees staatsburger.

Hij gaf een tijd les in Belijn en bezocht in die periode Nederland. Hij omschreef ons land als “an extremely neat and well-ordered mud-puddle […].” Niet alleen zijn visualisaties waren spot-on.

Dashboard NK Tegenwippen

Een ranking is een goede basis voor je dashboard. Nu het NK Tegelwippen bijna is afgelopen, een shout out voor dit dashboard waarin je gemeenten kunt vergelijken op hoeveel tegels er zijn gewipt. In de ranking.

Hoe je zelf een ranking maakt (en verder uitbreidt met een interactieve staafdiagram in verschillende kleuren) staat in dit blog uitgelegd. Wat uit het dashboard inspireert voor andere dashboards en wat kan ik hiervan leren? Dat staat hieronder:

Ranking op de website van het NK Tegelwippen

Wat ga ik jatten?

Het informatie vraagteken bij de kolomnamen. Je zult makers de kost moeten geven die dit soort dingen vergeten uit te leggen. Pluspunten dat de makers TPI (Tegels Per 1.000 Inwoners) hebben uitgelegd. 

Een zoekfunctie. Hoewel ‘slechts’ 81 van de 352 gemeenten in deze lijst staan; volgend jaar doen natuurlijk een stuk meer gemeenten mee. Dat je niet door een lange lijst hoeft te zoeken of de sneltoets voor zoeken hoeft te bedenken is winst. 

De derby’s zijn goed bedacht. Gemeenten die niet meer kunnen winnen of een plek in de top 10 kunnen krijgen, kunnen de strijd op deze manier nog tegen een vergelijkbare gemeente opnemen en zo toch ‘winnen’. Voor de gebruiker van het dashboard is het fijn dat vergelijkbare gemeenten naast elkaar worden gezet en je dit niet zelf in de ranking hoeft uit te zoeken.

Derbys tussen gemeenten in het dashboard van het NK Tegelwippen

Wat kan beter?

De kaart laat allemaal hartjes zien voor de gemeenten die meedoen. Er is geen verschil in grootte van de hartjes op de kaart. Hierdoor kun je de gemeenten niet vergelijken. Logischer zou zijn geweest dat de nummer 1 gemeente (Rucphen) een groter hart zou hebben dat een gemeente die lager op de ranking staat.

Nog logischer zou een nummer 1 zijn geweest, maar nog leuker zou een stapel tegels zijn geweest; hoe hoger de stapel, hoe hoger de score van de gemeente.

De kaart van het NK Tegelwippen die beter kan door verschillen tussen de gemeente duidelijk te maken.

De derby’s nodigden uit om naar meer gemeentes te zoeken. Een mooie toevoeging zou zijn wanneer je zelf twee gemeente kunt vergelijken. Ik had mijn woonplaats graag op een makkelijke manier vergeleken met mijn geboorteplaats.

Winnaar NK Tegelwippen?

Dat gemeenten ermee bezig zijn zag ik duidelijk in Arnhem. Ik vond in een straat deze vlaggetjes. Mooi gedaan, maar ze gaan Rucphen waarschijnlijk niet meer van hun troon stoten.

Heb je ook een dashboard wat je inspireert en waar ik eens naar zou moeten kijken? Of heb je aanvullingen over goede of verbeterpunten van dit dashboard? Laat het achter in de opmerkingen.

Vlaggetje van Arnhem met 7 gewipte tegels.
Gemeente Arnhem – plaats 23

Dashboard tips van een real-life paars-roze dashboard

Dit real-life paars-roze dashboard kwam ik tegen op het Tweetakt festival. Het is gemaakt voor de voorstelling Dashboard; een emotionele filmische minitrip over eenzaamheid en het sociaal isolement in een wereldstad. Het dashboard staat voor de taxi waarin deze minitrip plaatsvindt.

Dashboard is tot zondag 19 september te zien ervaren.

Dashboard of geen dashboard?

Dit is een dashboard en wel het zogenoemde midden-dashboard met de bediening van de audio en temperatuurregeling. Als boegbeeld voor de voorstelling een prima dashboard, maar het heeft weinig overeenkomsten met een online dashboard zo zonder doelen, resultaten, grafieken en tijdslijnen. 

Of toch? Het blijft interessant om te kijken wat er van dit dashboard te leren is.

Hieronder 3 dingen die ik weer eens bevestigd kreeg in het maken van een dashboard.

  1. Het gebruik wordt aantrekkelijk gemaakt. Het dashboard was van een zachte stof gemaakt en nodigt meteen uit om aan te zitten. Daarbij is het kleurgebruik bijzonder en opvallend.
  2. De gebruiksvriendelijkheid is hoog. De knop die ingedrukt moet worden om de ‘radio’ aan te krijgen, wordt meteen gevonden door een minderjarige.
  3. Het dashboard is overzichtelijk. Er is ruimte tussen de verschillende onderdelen én het dashboard is grotendeels symmetrisch. Dat laatste doe ik bijna nooit in het maken van online dashboards, maar dat ga ik wellicht eens proberen.

Puntjes van kritiek zijn er ook, al is dat flauw. Maar hier gaat die dan toch. Een dashboard zou zo overduidelijk moeten zijn; dat het niet de titel ‘dashboard’ hoeft te hebben. Maar ja, flauw dus.

Een wereldkaart in je dashboard

Je hoeft me niet te geloven als ik zeg dat Excel “makkelijker is dan je denkt“, maar doe het in dit geval maar wel. Geloof me; het toevoegen van een wereldkaart in je dashboard is makkelijk. Heel makkelijk. Excel geeft zelfs een suggestie van een kaartje als je met een lijstje komt.

Wereldkaart van geluk in Excel
Wereldkaart van geluk

Hoe maak je een wereldkaart in je dashboard?

  1. Selecteer de gegevens voor je wereldkaart. Het helpt bij de volgende stappen als de kolom een naam heeft zoals country of land. Maak je een kaart van Nederland, dan helpt het als je provincie of stad als kolomnaam hebt.
  2. Kies via Invoegen (Insert) voor de kaart. Deze is niet te missen, het is een wereldbol.
Kaart maken in Excel
Kaart maken in Excel

3. Met deze twee stappen is je kaart in principe klaar, al zegt de kaart nog niet veel en oogt die rommelig. Selecteer bijvoorbeeld de legenda en haal ‘m weg, zoals in afbeelding links.

4. Kies voor de leesbaarheid van je kaart voor 1 kleur, zo vergelijk je makkelijk de hoge waarden en lage waarden op de wereldkaart (zie afbeelding rechts). KLAAR.

Legenda weghalen uit Excel wereldkaart
Legenda weghalen
Kleur kiezen in Excel voor wereldkaart
Kleur kiezen

Een kaart van Nederland in je dashboard

In dezelfde vier stappen (misschien 3, als je kleurinstellingen bewaard blijven) is een andere kaart over het geluk in Nederland gemaakt. De gegevens van de provincies komen van het CBS – geluksbeleving en tevredenheid.

Het gaat slecht met de wereld, maar goed met de wereldbevolking

Een collega wees me een tijd geleden op ‘het meest deprimerende dashboard ooit’.

Meest deprimerende dashboard van de wereld

Het Bloomberg klimaat dashboard heeft een nogal een deprimerende boodschap. De noodsituatie waarin de aarde, het klimaat en de natuur verkeerd, wordt nog eens benadrukt door het kleurgebruik. Of eigenlijk juist het gebrek hieraan; er is alleen maar zwart.

Meest positieve dashboard van de wereld

Als tegenhanger zocht ik naar een dashboard met een meer positieve inslag. Ik vond niet veel meer dan covid dashboards over het aantal positief geteste mensen.

Gelukkig is er Hans Rosling, die ook na zijn dood blijft inspireren met data en dashboards. Met de gegevens uit gapminder.org kun je zien dat de wereld een mooiere plek aan het worden is.

We worden als wereldbevolking steeds ouder, er sterven minder kinderen, we krijgen gemiddeld minder kinderen, het inkomen stijgt en de verdeling van dit inkomen is gelijker verdeeld. Er leven daarnaast meer mensen in democratieën en het aantal conflicten in de wereld daalt. In dit artikel van het Word Economic Forum kun je de details hierover vinden.

Wereldwijde inkomensdistributie uit 1800, 1975 en 2015
Wereldwijde inkomensdistributie uit 1800, 1975 en 2015

De wereld wordt beter voor haar bevolking

Zijn gegevens én vooral zijn populaire TED talk laat daarnaast ook zien dat de tweedeling over de wereld niet klopt. De tweedeling “Rijke, westerse landen met kleine families en lang leven” vs. “Arme landen met grote families en korte levens” klopt niet meer.

Deze analyse van de wereld vind je vanaf 2 minuut 7, maar ik kan je aanraden om gewoon vanaf het begin te kijken; Hans Rosling maakte data interessant. Vanaf 5:50 gaat het over de inkomensspreiding en dat gelukkig steeds minder mensen van 1 euro moeten rondkomen.

Wil je jezelf testen over je wereldbeeld? Doe dan de test op Gapminder en test of je slimmer bent dat een chimpansee (of andere wereldbewoners).

Hans Rosling bij zijn TED talk over de wereldbevolking.
Foto uit TED talk van Hans Rosling